Κυριακή, 19 Οκτώβριος 2008 21:18

Ποιες λύσεις υπάρχουν στην ελληνική αγορά για όσους αποπληρώνουν δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου και επιθυμούν να σταθεροποιήσουν τη δόση τους.Πελάτες που αποπληρώνουν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο και επιθυμούν να «κλειδώσουν» τη δόση τους φοβούμενοι νέες αυξήσεις στο κόστος δανεισμού, λόγω της πιστωτικής κρίσης, είναι οι συχνότεροι επισκέπτες των υποκαταστημάτων των τραπεζών από τις αρχές Σεπτεμβρίου. πηγή:Το ΒΗΜΑ, 19/10/2008

Δεν είναι λίγοι οι καταναλωτές που παίρνουν προσφορές από πολλά πιστωτικά ιδρύματα προκειμένου να μεταφέρουν το χρέος τους σε όσο το δυνατόν πιο «ασφαλές» προϊόν. Από την πλευρά τους, οι τραπεζίτες έχουν δώσει σαφείς οδηγίες στα δίκτυά τους να στρέφουν τους δανειολήπτες σε λύσεις που μπορούν να αποτρέψουν ενδεχόμενη αύξηση των καθυστερήσεων στην αποπληρωμή των δανείων που έχουν χορηγηθεί. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δέχονται πελάτες άλλων τραπεζών χωρίς να προηγηθεί εξονυχιστικός έλεγχος των οικονομικών τους.

Τη γραμμή αυτή έδωσε και ο επικεφαλής της Εθνικής Τράπεζας κ. Τ. Αράπογλου, δηλώνοντας ότι πλέον το παιχνίδι του ανταγωνισμού μεταφέρεται στην επάρκεια κεφαλαίων, στη ρευστότητα και στην ποιότητα χαρτοφυλακίου και όχι στην κατάκτηση μεριδίων.

Σε κάθε περίπτωση η άνοδος του Euribor σε επίπεδα άνω του 5% έχει καταστήσει ως και 30% πιο ακριβή την εξυπηρέτηση δανειακών συμβάσεων που έχουν συναφθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο, γεγονός που έχει «τρομάξει» τα νοικοκυριά σε μια περίοδο όπου το διαθέσιμο εισόδημά τους πιέζεται από τον υψηλό εγχώριο πληθωρισμό. Από τα μηνύματα που παίρνουν οι διοικήσεις των τραπεζών από τα καταστήματά τους προκύπτει ότι η πλειονότητα των πελατών που αιτούνται στην παρούσα φάση μετατροπή των όρων εξόφλησης του δανείου τους αφορά νοικοκυριά που έλαβαν χρηματοδότηση τα τελευταία δυόμισι χρόνια με κυμαινόμενο βάσει Euribor ή σταθερό για ένα έτος επιτόκιο.

* Αναχρηματοδότηση στεγαστικών

Οπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία που έχει δώσει στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος, από τον Ιανουάριο του 2006 ως και τον Αύγουστο του 2008 χορηγήθηκαν νέα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια συνολικού ύψους 39 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα μισά αποπληρώνονται πλέον με κυμαινόμενο επιτόκιο. Οι συγκεκριμένοι πελάτες είδαν τους τελευταίους μήνες τη δόση τους να αυξάνεται σε αξιοσημείωτο βαθμό, οδηγώντας τους στην επαναδιαπραγμάτευση των όρων δανεισμού τους.

Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλο μέρος των νέων δανείων, που σύμφωνα με συντηρητικούς υπολογισμούς φθάνει στο 40%, κατευθύνεται πλέον σε αναχρηματοδοτήσεις παλαιών χρεών. Τα στοιχεία που αφορούν τις νέες χρηματοδοτήσεις αποτυπώνουν μια σαφή εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στη λιανική τραπεζική εφέτος. Συγκεκριμένα, το διάστημα Ιανουαρίου - Ιουλίου 2008 χορηγήθηκαν νέα στεγαστικά δάνεια ύψους 8,37 δισ. ευρώ. Την ίδια περίοδο όμως η αύξηση των υπολοίπων έφθασε μόλις στα 5,47 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 65% των νέων χορηγήσεων, ενώ υπό φυσιολογικές συνθήκες το ποσοστό αυτό θα έπρεπε να βρισκόταν σε υψηλότερα επίπεδα. Ανάλογη είναι και η εικόνα στην καταναλωτική πίστη, όπου τα νέα δάνεια έφθασαν τα 5,67 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα της κατηγορίας αυξήθηκαν μόλις κατά το ήμισυ, ήτοι κατά 2,77 δισ. ευρώ.

Οι τράπεζες από τον περασμένο Σεπτέμβριο προχώρησαν σε νέα προς τα άνω αναπροσαρμογή των επιτοκίων χορηγήσεων λόγω της ανόδου των διατραπεζικών επιτοκίων στην ευρωζώνη, ενώ δεν αναμένεται να αλλάξει αυτή η τάση στην αγορά παρά τη μείωση του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ στο 3,75% από 4,25% πριν από περίπου 10 ημέρες. Ωστόσο διατηρούν ελκυστικά τα προγράμματα μεταφοράς υπολοίπου, κυρίως στην καταναλωτική πίστη, με στόχο να κερδίσουν τους καλούς πελάτες από τον ανταγωνισμό. Ετσι, αν κάποιος έχει την κατάλληλη πιστοληπτική ικανότητα και έχει αποδείξει ότι είναι καλοπληρωτής, έχει επιλογές για τη μείωση των δόσεών του.

* Επιλογή επιτοκίου

Για να μπορεί κάποιος να επιλέξει τι τον συμφέρει στην παρούσα φάση της κρίσης θα πρέπει να γνωρίζει όλες τις πτυχές και τις παραμέτρους που καθορίζουν το κόστος δανεισμού κάθε προϊόντος καθώς και τους κινδύνους που αναλαμβάνει. Υπάρχουν πάντως στην αγορά λύσεις που εξασφαλίζουν σταθερότητα στις δόσεις, οι οποίες ωστόσο κοστίζουν πιο ακριβά από τις πιο ριψοκίνδυνες επιλογές.

Ωστόσο τραπεζικοί παράγοντες σημειώνουν ότι είναι λογική η υποχώρηση που παρατηρείται εφέτος. Διότι οι τράπεζες έχουν προχωρήσει σε αναπροσαρμογή της επιτοκιακής πολιτικής τους, καταργώντας στις περισσότερες περιπτώσεις τις προσφορές στα σταθερά επιτόκια δύο και τριών ετών καθώς δεν έχουν πλέον λόγω της πιστωτικής κρίσης την πολυτέλεια να επιδοτούν μέρος του κόστους δανεισμού για τα πρώτα χρόνια αποπληρωμής. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης και ο παράγοντας «ψυχολογία» καθώς τα νοικοκυριά έχουν «βομβαρδιστεί» το τελευταίο διάστημα από αρνητικές οικονομικές ειδήσεις οι οποίες σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές των ακινήτων και την έξαρση της ακρίβειας δημιουργούν αρνητικό κλίμα.

Εξάλλου σε «αναμμένα κάρβουνα» κάθονται όσοι εξοφλούν δάνεια κυμαινομένου επιτοκίου καθώς τα τελευταία τρία χρόνια τα διατραπεζικά επιτόκια έχουν υπερδιπλασιαστεί, επηρεάζοντας σημαντικά τις μηνιαίες δόσεις τους. Δεν είναι τυχαία η μεταβολή των προτιμήσεων των καταναλωτών, οι οποίοι πλέον αναζητούν πιο ασφαλείς λύσεις. Συγκεκριμένα το 2008, όπως άλλωστε συνέβη και το 2007, το 70% των χορηγήσεων πραγματοποιείται με σταθερό επιτόκιο δύο ή τριών ετών, το 15% με κυμαινόμενο επιτόκιο, ενώ το υπόλοιπο 15% αφορά δάνεια ελβετικού φράγκου, ποσοστό διόλου ευκαταφρόνητο.

Στεγαστικά Δάνεια

Υποψήφιοι για μεταφορά του δανείου τους στην τρέχουσα συγκυρία είναι όσοι βρίσκονται σε πρόγραμμα συνδεδεμένο με το Euribor, το οποίο έχει αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες και η πορεία του δεν μπορεί να προβλεφθεί εύκολα καθώς εξαρτάται πλέον από τον χρόνο εξόδου των χρηματαγορών από την κρίση. Πρόβλημα ενδεχομένως να έχουν και όσοι έλαβαν δάνειο με χαμηλό σταθερό για ένα ή δύο χρόνια επιτόκιο και πλησιάζει ο καιρός μετατροπής του σε Euribor. Αντιθέτως, όσοι αποπληρώνουν δάνειο με επιτόκιο συνδεδεμένο με αυτό της ΕΚΤ δεν συνιστάται μετά την τελευταία μείωσή του στο 3,75% να πράξουν οτιδήποτε. Το ίδιο ισχύει και για όσους εξοφλούν δάνειο σταθερού επιτοκίου που λήγει σε διάστημα ενός έτους και άνω.

Αν λοιπόν κάποιος ανήκει στις παραπάνω δύο πρώτες κατηγορίες και εκτιμά ότι η κατάσταση δεν θα ομαλοποιηθεί στις αγορές, θα πρέπει να ζητήσει μετατροπή του επιτοκίου του σε σταθερό διάρκειας τριών ετών ή και περισσότερο. Η πρώτη κίνηση που πρέπει να κάνει είναι να απευθυνθεί στην τράπεζά του και να ζητήσει μετατροπή των όρων του δανείου. Αν δεν βρει εκεί τη λύση που αναζητεί, θα πρέπει να ζητήσει προσφορές από άλλες τράπεζες.

Για παράδειγμα, σε κάποιον που έλαβε δάνειο 150.000 ευρώ διάρκειας 25 ετών το 2004, με επιτόκιο Euribor 1 μηνός (σήμερα 5%) πλέον περιθωρίου 1,80% (τελικό επιτόκιο 6,92%), η δόση του αυξάνεται κατά 31% σε διάστημα τεσσάρων χρόνων και συγκεκριμένα από 782 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2004 σε 1.019 ευρώ εφέτος. Ο εν λόγω πελάτης μπορεί να μεταφέρει το δάνειό του σε νέο πρόγραμμα με σταθερό επιτόκιο 5,50% για τα επόμενα τρία χρόνια και η δόση του να διαμορφωθεί σε 838 ευρώ, δηλαδή 181 ευρώ ή 18% χαμηλότερα. Ετσι, θα μπορεί να υπολογίσει με ακρίβεια τα έξοδά του για μία τριετία ανεξαρτήτως της εξέλιξης της κρίσης.

Μ. ΑΓΗΣ

 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟ ΒΗΜΑ